Osećanja narodnog heroja Envera Šiljka, kojeg su ustaše streljale u Tuzli početkom Drugog svetskog rata, iskazana u pesmi „Je l’ ti žao što se rastajemo“, nakon sedam i po decenija pobudila su buru emocija u njegovom rodnom kraju.
On je ovu pesmu napisao neposredno pre streljanja u tuzlanskom zatvoru i posvetio svojoj ljubavi Fridi Laufer, mladoj Jevrejki i skojevki, sa kojom je zajedno proveo prve ratne godine i uhapšen u okolini Tuzle.
Frida, tada 21-godišnja devojka deportovana je u ustaške logore i zajedno sa njihovim detetom pogubljena u Aušvicu.
Enver je svoju pesmu pevao u zatvorskoj ćeliji i ispred streljačkog stroja. Njihova ljubavna priča godinama i decenijama prepričava se u Tuzli, gde je na inicijativu sadašnjeg gradonačelnika Jasmina Imamovića gradskom mostu dato ime Envera Šiljka i Fride Laufer, dve ulice u gradu soli dobile su njihova imena, a neprebolna ljubav inspirisala je Imamovića da napiše roman “Slana zemlja”. Posle reportaže u “Euroblicu”, tragična ljubav narodnog heroja iz Gradiške Envera Šiljka dobila je novu dimenziju.
Delegacije dva grada, njihovi čelnici, potom glumci, pevači, muzičari, filmski stvaraoci i drugi umetnici Tuzle i Gradiške su u u Ulici Envera Šiljka u gradu na Savi, održali nesvakidašnji skup na kojem je bila Enverova i Fridina rodbina, te mnogi meštani.
- Ovim smo dobili potpuni i savršenu sliku jedne ljubavi i dva mlada života, njihove antifašističke borbe kao trajne vrednosti koja nas ujedinjuje i spaja – rekao je tuzlanski gradonačelnik podsetivši da je dan sećanja počeo u isti dan i čas, 5. novembra u 15 sati i 15 minuta kada je pre 76 godina Šiljak pogubljen. Čudesno je bilo njegovo držanje, kazao je Imamović, kada je ispred ustaških cevi, pevao pesmu “I umereću, prežalit te neću”, a njegov glas dopirao do Fride kroz zatvorske zidine i ograde, u njenu ćeliju.
- To su prepričali Tuzlaci primorani da prate streljanje, a njihovo svedočenje nadživelo sve bure rata i teror ustaških vlasti. Tek sada, dolaskom u Gradišku, u rodni kraj Envera Šiljka, u potpunosti sam stekao sliku o 22-godišnjem heroju, njegovim porodičnim korenima, sklonosti ka muzici, sportu i nepokolebljivoj želji za slobodom - naveo je Imamović koji je, zajedno sa delegacijama Opštine Gradiška, SUBNOR, Enverovom i Fridinom rodbinom položio cveće na biste Envera Šiljke, ali i drugih heroja, Lepe Radić i Stevana Dukića.
- Danas je suviše emocija osvojilo moje srce. Ovaj dan je poseban zato što očima punim suza slavimo ljubav. U našoj porodici se uvek pričalo o mojoj tetki i o Enveru, to je tema koja se prenosi generacijama – istakla je Tuzlanka Frida Laufer koja je ime dobila po tetki.
Frida, arhitekta u penziji je u Gradiški upoznala i pravnicu Enveru Šiljak iz Bihaća koja je ime dobila po stricu heroju.
- Ovaj susret me je prosvetlilo, otvorio vidike do neslućenih razmera. Ljubav, iskrena i topla, zbog koje zaboli duša, a to je najteža bol, nema prepreka ni granica. Okrutno vreme fašizma prekinulo je mlade živote, ali je zato preživela njihova ljubav, njihova ideja i ona sada spaja dva grada – emotivno je svoje impresije iznela Envera Šiljak.
Iz knjige na veliko platno
U programu “Je l’ ti žao što se rastajemo” nastupili su umetnici dva grada, glumci Draško Vidović, Admir Mešić, Nedim Malkočević, muzičari Miroslav Vuković, Nikolina Kalajdžić, Miloš Ilić, Amel Crnojević, Saša Rajić, solista Ljuban Trbojević, a promovisan je roman “Slana zemlja” te premijerno prikazan film istog imena reditelja Jasmina Durakovića iz Sarajeva.
- Posle ove neverovatno pozitivne i dobre priče iz Gradiške planiramo snimanje dugometražnog igranog filma. To se nameće kao sledeći korak. U Tuzli i Gradiški postoje glumci, muzičari, pisci i drugi umetnici koji to mogu “izneti” i ovu tragičnu sudbinu, ispisanu u romanu “Slana zemlja” postaviti na veliko platno i na male ekrane – rekao je Duraković obrativši se velikom auditorijumu u “Kulturnom centru”.
Zoran Adžić, načelnik Gradiške podsetio je na snažnu antifašističku ideju koja živi u ovom kraju, gde je u Drugom svetskom ratu umoreno 14.000 stanovnika među kojima više od 4.000 dece.
Piše: Milan Pilipović
