Prvi avion kojeg su iza ponoći naši kontrolori letenja prihvatili na nebu iznad BiH, a koji je letio na visini višoj od 10.000 metara, bio je avion kompanije Wizz Air na liniji Madrid - Bukurešt. Tako je i zvanično počela potpuna kontrola avionskog saobraćaja u našem vazdušnom prostoru kojeg vrši Agencija za pružanje usluga u vazdušnoj plovidbi BiH (BHANSA).
U najavi ove vijesti mnogi mediji slikaju sarajevski aerodrom i njegov kontrolni toranj ali treba reći da je to aerodromska kontrola letenja i da to nije kontrola letenja o kojoj se priča ovih dana. Nadzor nad našim vazdušnim prostorom vrše oblasni kontrolori letenja čija se radna mjesta nalaze u Nedžarićima, i ne samo u Nedžarićima. Ovo je BiH pa se dio kontrolorskog posla obavlja i u Banja Luci, a da bi i Mostar bio zastupljen, u njemu se nalazi centar za obuku.
Oblasne kontrolore, koji su do sada obavljali kontrolu do visine 10.000 m, nakon preuzimanja i saobraćaja iznad 10.000 metara, čeka veliko povećanje obima posla. Do sada su u špici vazdušnog saobraćaja, ljeti, imali do 200 aviona dnevno, narednog ljeta očekuju da će ih biti 1600. Kontrolori su spremni i obučeni za taj posao, trenutno ih ima šezdeset a novi se školuju.
Evropski standard je da jedan kontrolor ima istovremeno na vezi do 15 aviona. U slučaju povećanja obima saobraćaja otvara se sljedeći sektor za nadzor. Trenutni kapacitet naše kontrole su tri sektora u Sarajevu i jedan u Banja Luci. Jedan sektor pokrivaju dva kontrolora od kojih je jedan izvršni, on komunicira sa posadama aviona, dok drugi planira, komunicira i koordinira rad sa susjednim centrima i jedinicama.
Da bi priča o kontrolorima bila potpuna recimo i to da uz aerodromsku i oblasnu kontrolu letenja postoji i prilazna kontrola. Aerodromska kontrola preuzima avion od prilazne kontrole u posljednjoj fazi spuštanja i isto tako nakon uzlijetanja aviona predaje ga prilaznoj kontroli. Prilazna kontrola preuzima avion koji se spušta na neki naš aerodrom na dogovorenoj visini od oblasne kontrole i vodi ga do ciljnog aerodroma do predavanja u nadležnost aerodromske kontrole.
Posao aerodromske kontrole je specifičan i dosta se razlikuje od posla prilazne i oblasne kontrole. Aerodromska kontrola prati avion od trenutka paljenja motora aviona, navodi ga po manevarskim površinama aerodroma i kratko vrijeme nakon uzlijetanja aviona predaje ga prilaznoj kontroli. S druge strane poslovi prilazne i oblasne kontrole imaju dosta dodirnih tačaka pa je uobičajeno da oblasna kontrola, koja radi 24 sata, pokriva prilaznu kontrolu u vrijeme kada ona ne radi. S tim u vezi treba napomenuti da je radno vrijeme arodromske kontrole vezano za radno vrijeme njenog aerodroma, a radno vrijeme prilazne kontrole za radno vrijeme svih aerodroma u našoj zemlji.
Među oblasnim kontrolorima koji rade u Sarajevu imaju i trojica Tuzlaka, a jedan od njih je Ajdin Kurbašić. Naredni dio teksta preuzeli smo iz Oslobođenja.
- Naš posao je da bukvalno usmjeravamo aviosaobraćaj koji prelazi teritoriju naše zemlje, da pazimo na bezbjedno odvijanje saobraćaja, da slučajno ne dođe do incidenta, rekao nam je Ajdin Kurbašić, oblasni kontrolor leta.
Ajdin Kurbašić
Kurbašić nam je otkrio kada je ustvari najopasnije i kada moraju biti posebno koncentrisani. To se dešava kada je naizgled lijep dan.
- Imate, na primjer, lijep dan, međutim, oblaci su tada turbulentni, odnosno avioni na većim visinama nailaze na loše vremenske uslove kroz koje oni ne mogu da prolaze. To su crni oblaci koje svi žele zaobići i tada imate situaciju da pored očekivanog normalnog protoka saobraćaja, svi avioni pokušavaju da skrenu kroz jedan lijevak, rekao je Kurbašić.
U Viber poruci za Tuzlarije Ajdin nam je javio da je kontrola nad našim nebom uspješno preuzeta i da posla ima od samog starta. U Sarajevu su otvorena dva sektora koji pokrivaju visinu iznad 34.500 feeta, u Banja Luci jedan sektor koji pokriva visinu do 34.500 feeta.
A.M
