TUZLARIJE - VREMEPLOV

18.11.2004.
Prve bolnice u Tuzli
Prva bolnica u sjeveroistočnoj Bosni
Inicijativu za osnivanje ove ustanove, koja bi prihvatila i liječila građane Tuzle i bliže okoline, dao je dr Mehmed Šerbić, mladi ljekar koji je došao u Tuzlu pošto je diplomirao u Carigradu. Prva bolnica u Tuzli imala je 12 do 15 bolesničkih ležaja, ordinaciju i prijemnu ambulantu, bolesničku kuhinju i sobe za bolničare. Hadžiefendijina hastahana (kako je građanstvo Tuzle i okoline nazvalo ovu bolnicu) nalazila se u Strmoj ulici broj 6 i 8, a predata je na upotrebu u jesen 1874. godine. Radila je sve do 1.juna 1886. kada je Austro – Ugarska izradila novu, za ono vrijeme savremeniju bolnicu, sa 30 postelju. Zgrada u kojoj se nalazila ova prva zdravstvena ustanova i danas postoji.
Podaci uzeti uz “Istorijata prve bolnice u Tuzli” dr Sulejmama Azapagića a objavljeni u Vremeplovu V Dragiše Trifkovića .


Godine 1886.otvara se u Tuzli Opštinska bolnica i predaje se 1.juna 1886. na opštu upotrebu. Izgrađeni prostor iznosio je 280 metara kvadratnih. Bolnica je imala po sedam prostorija u prizmelju i na spratu, od kojih su dvije u prizemlju i četiri na spratu bile bolesničke sobe sa ukupno 30 kreveta za normalne prilike. Za slučaj nužde moglo se smjestiti jos sedam ležaja. Ova bolnica je građena po principima i propisima tadašnjeg austrougarskog sanitetskog i opšteg zakonodovstva i funkcionisala je na evropskom nivou za ovaj tip bolnice. Bolnički ljekari bili su stalni, dok je kotarski ljekar, rješenjem Zemaljske vlade od 16.februara 1881.godine bio u sastavu kotorskog ureda, a dužnost mu je bila i da se brine o zdravstvenom stanju u cijelom kotaru. Obavljajući zdravstevnu zaštitu za rudare i radnike Solane i Kreke više godina, smjenila su se u ovoj ustanovi svega četiri ljekara. Najpoznatiji među njima bili su dr Josip Lumberski i dr Josef Folgar. Obojica su cijeli svoj radni vijek provela kao rudarski ljekari, a tako si i penzionisani. Na slici: dvije stambene zgrade za ljekare tuzlanske bolnice u Bolničkoj ulici (poslije Ulica II kraiške brigade) snimljeno 1886.godine.
Tekst iz Vremeplova II, D.Trifkovića.


Ako se krene prema Kojšinu može se zapaziti bez sumnje jedno od najznačajnijih područja iz novije tuzlanske istorije. Tu je udaren temelj zdravstva, nakon što je prva hastahana dr Šerbića otvorena 1874.godine u Strmoj ulici. Zasluga za to pripada, dobrim dijelom, ljekaru, etnografu i istoričaru medicine dr Risti Jermoviću, koji je službovao u Tuzli, Mostaru i drugim gradovima, a umro u Subotici. U ulici Druge krajiške brigade(Kojšino) se, praktično, nalazila sva tuzlanska medicina, tačnije rečeno zdravstveni objekti. Sredinom šezdesetih počela je seoba na Gradinu, a okončala se dvadeset godina kasnije. U Drugoj kraiškoj usljedilo je rušenje. Pa je oboreno i traumatološko odjeljenje(u prvom planu na slici). Sačuvana je zgrada u produžetku, nekadašnja hirurgija i adaptirana u Institut građevinarstva. Valjda što je preko puta u sačuvanom porodilištu na brdašcu, našao je utočište IGMIN – Industrija građevinskog materijala i nemetala.
Iz knjige “Album zaboravljenih prizora”Vitomira Pavlovića I Miroslava Hlubne a objavljeno u Vremeplova V Dragiše Trifkovića


Priredio(la): sunce