Već godinama vodeći uzrok smrti građana Tuzlanskog kantona je visok krvni pritisak. U samom vrhu su moždani udar, srčani infarkt, šećerna bolest i maligna neoplazma bronha i pluća. U 2020. godini bolest COVID 19 se pojavljuje prvi put kao uzročnik smrti i to kao "COVID 19 i komorbiditet" i sam COVID 19.
U 2020. godini u odnosu na 2019. broj smrtnih slučajeva u TK porastao za oko 24%
U 2019. godini broj ukupno umrlih u TK je bio 4521 osoba, a u 2020. godini 5277, što znači da je u 2020. godini umrlo više 756 osoba nego u 2019. godini. Broj do sada umrlih COVID pozitivnih u TK, zaključno sa današnjim danom iznosi 904 osobe (period mart 2019 - april 2021). Zanimljivo je da se među vodećim uzrocima smrti u 2020. godini pojavljuje i pneumonija (upala pluća) kod koje je neidentifikovan mikroorganizam, koje u prethodnim godinama nije bilo.
Krajem prošle godine počelo se govoriti o post COVID 19 bolestima koje izazivaju pogoršanje zdravlja, a kod nekih i smrt, koje tek počinju biti predmetom analiza medicinskih stručnjaka.
Pandemija korona virusa, s kojom se cijeli svijet bori već drugu godinu, negativno je uticala na sve segmente društva i predstavlja ogroman zdravstveni, ekonomski i finansijski problem.
Nova bolest uticala je i na način ukopa umrlih osoba. Samu proceduru preuzimanja, spremanja i ukopa umrlih osoba od COVID-a, pojasnio nam je
Eldar Azabagić, referent za ekonomiku i finansije JKP Komemorativni centar doo Tuzla.
-
Imamo osobe koje su preminule od Covida 19 u JZU UKC Tuzla, u vlastitim domovima, te u nesretnim slučajevima.
Osobe koje su preminule u Covid centrima u JZU UKC Tuzla prebacuju se u Kliniku za patologiju JZU UKC Tuzla. Srodnici umrlih u Klinici za patologiju dobijaju Dozvolu za sahranu i odlučuju se za pogrebno društvo koje će obaviti ukop. Nakon potrebnih dogovora, radnici Komemorativnog centra u propisanoj zaštitnoj opremi predaju uposlenicima Klinike za patologiju 3 PVC vreće za transport tijela, limeni (koji se hermetički zatvara) i drveni sanduk. Nakon propisnog spremanja tijela obavlja se dezinfekcija sanduka i tada ga preuzimaju radnici JKP Komemorativni centar Tuzla i prevoze ga u rashladne komore JKP Komemorativnog centra Tuzla gdje se dodatno dezinfikuje i čuva do ukopa.
Osobe koje su preminule u vlastitim domovima preuzimaju se na sličan način. Kada se desi smrtni slučaj porodica je u obavezi pozvati pripadajuću Službu hitne medicinske pomoći kako bi ljekar utvrdio smrt. Nakon dva sata od konstatovanja smrti, članovi porodice pozivaju radnike JKP Komemorativni centar Tuzla (dežurna služba je na raspolaganju 24h) da ih obavijeste o smrtnom slučaju, uz upozorenje da je preminula osoba pozitivna na Covid 19. Zatim se postupak ponavlja kao kod slučajeva kada su osobe umrle u UKC-u Tuzla.
U trećem slučaju, ako su u pitanju osobe koje su smrtno stradale van svojih domova (saobraćajne nesreće i drugo), tijela nastradalih se preuzimaju na osnovu Naredbe Kantonalnog tužioca, gdje se u većini slučajeva nalaže obdukcija kako bi se utvrdio uzrok smrti. Tijela se, također, preuzimaju u tri PVC vreće i prevoze u rashladne komore JKP Komemorativnog centra. Dežurna ekipa Higijensko epidemiološke službe uzima bris kako bi se ustanovilo da li je stradali bio pozitivan na COVID 19 prije stradavanja. Ukoliko je bris pozitivan na korona virus, tijelo se transportuje u prosekturu u Banja Luci gdje se obavlja obdukcija.
Koliko ste do sada imali ukopa osoba pozitivnih na korona virus?
- U 2019. godini, kada se bilježi početak pandemije korona virusa, u JKP-u Komemorativni centar Tuzla nije zabilježen nijedan slučaj. U 2020. godini taj se podatak mijenja i bilježi se 41 slučaj (juli 3, august 3, septembar 4, oktobar 3, novembar 9 i decembar 19 slučajeva). U 2021. godini, za nepuna četiri mjeseca zabilježen je 41 slučaj, januar 5, februar 1, mart 17, april 18 (zaključno sa 21.4. 2021.).
Popunjenost Gradskog groblja Trnovac 98%
Kao što je poznato Tuzla ima problem sa velikom popunjenosti groblja i mezarja. Kada je u pitanju Gradsko groblje Trnovac, gdje se ukopavaju osobe svih konfesija, popunjenost je oko 98 %. Na Gradskom groblju grobovi i mezari su do same ograde, niz je novih grobnih mjesta.
- Gradsko groblje Trnovac Tuzla je od strane Gradske uprave Tuzla dato na upravljanje JKP Komemorativni centar Tuzla kako bi se na ovom groblju sahranjivali pripadnici svih konfesija. Trenutni broj obilježenih grobnih parcela je cca 1800 mjesta. Od tih cca 1800 grobnih mjesta zauzeto je (prazno) cca 600 grobnih mjesta jer su supružnici umrlih osoba kupili i za sebe grobno mjesto. Trenutno na raspolaganju je cca 30 slobodnih grobnih mjesta, što bi u procentualnom iznosu bilo oko 98% popunjenosti kapaciteta ili 2% slobodnih kapaciteta Gradskog groblja Trnovac, kazao je Azabagić.
U Tuzli, osim JKP Komemorativni centar Tuzla, rade i druga pogrebna društva, Revda doo Tuzla, Zoka Himel doo Tuzla, Nebo doo Tuzla i Juraj doo Tuzla. Ne postoji jedinstvena evidencija. Navedeni podaci u vezi ukopa odnose se samo na JKP Komemorativni centar doo Tuzla.
Matične knjige umrlih Grada Tuzla
U matične knjige umrlih Grada Tuzle, uključujući i područne matične urede (MU Kiseljak, MU Mramor, MU Lipnica, MU Dragunja, MU Breške, MU Požarnica, MU Gornja Tuzla) u 2020. godini je upisano 1811 lica, a u 2019. godini upisano je 1714 umrlih lica.
Povećan broj upisa u novembru i decembru 2020. godine
U novembru 2019. godine u matične knjige umrlih Grada Tuzle, uključujući i područne matične urede, upisano je 139 umrlih lica, a u decembru 2019. godine je upisano 126 umrlih lica. U novembru 2020. godine u matične knjige umrlih Grada Tuzle, uključujući i područne matične urede, upisana su 193 umrla lica, a u decembru 2020. godine su upisana 252 umrla lica.
Asja Kravić, pomoćnica gradonačelnika za Službu za opću upravu i zajedničke poslove, pojasnila nam je da se gore navedeni podaci odnose samo na umrla lica koja su upisana u matične knjige umrlih u navedenim periodima.
U skladu sa članom 27. Zakona o matičnim knjigama FBiH ("Službene novine Federacije BiH", broj: 37/12 i 80/14) upis činjenice smrti se vrši u matičnom uredu na čijem području je bilo posljednje prijavljeno prebivalište umrlog lica, a ako nije imao prijavljeno prebivalište, onda posljednje poznato boravište umrlog lica. Smrt su dužni prijaviti članovi porodice, odnosno članovi domaćinstva sa kojima je umrli živio. Ako njih nema ili su u nemogućnosti da to učine, činjenicu smrti dužna su prijaviti druga lica sa kojima je umrli živio ili drugi članovi porodice koji su saznali za smrt.
I pored ove obeveze dešava se da se u Knjigu umrlih ne upisuju lica neposredno nakon smrti nego nakon par mjeseci, kada porodici ili drugima zatreba izvod iz Matične knjige umrlih. |
|
Treba naglasiti da se broj umrlih sa uzrocima smrti odnosi na cijeli Tuzlanski kanton. Podaci iz Matične knjige umrlih samo na Tuzlu, a podaci o ukopu samo na COVID pozitivne ukopane na Gradskom groblju Trnovac.
U nastavku možete pogledati i tabelarni prikaz najzastupljenijih uzroka smrti stanovništva Tuzlanskog kantona od 2015. do 2019. godine.
Vodeći uzroci smrti stanovništva Tuzlanskog kantona od 2015. do 2019.
Zahvaljujemo se Zavodu za javno zdravstvo TK, JKP-u Komemorativni centar doo Tuzla i Službi za opću upravu i zajedničke poslove, koji su nam dostavili podatke potrebne za pisanje članka.
S. Mešić
