BILTEN TUZLANSKOG KANTONAUdruženje građana „Tuzlanski akademski klub“ Tuzla: Zahtijevamo depolitizaciju obrazovnog sistema Udruženje građana „Tuzlanski akademski klub“ Tuzla održalo je drugu javnu tribinu na temu: "Obrazovanje u TK, Quo Vadis?"na kojoj su doneseni zaključci, koje u nastavku možete pročitati.  Obrazovanje i naučno-istraživački rad treba prepoznati kao razvojni prioritet za ekonomski napredak, dugoročnu društvenu stabilnost i osiguranje kulturnog identiteta. Ovo načelo bilo je vodilja snažnom industrijskom razvoju Tuzle i šire regije i osnivanju Univerziteta u Tuzli da bi se osigurao daljnji ekonomski, društveni i kulturni preobražaj područja na kome je u to vrijeme živjelo oko 1, 2 miliona stanovnika. Vlada i Skupština Tuzlanskog kantona u prioritete svog djelovanja moraju staviti obrazovanje, naučno-istraživački rad i tehnološki razvoj, osnivanje naučno-istraživačkih organizacija, otvaranje novih radnih mjesta i zapošljavanje mladih i uspješnih istraživača. Zahtijevamo depolitizaciju obrazovnog sistema i potpunu implementaciju autonomnosti i samostalnosti u radu svih institucija i svih zaposlenih u području obrazovanja i nauke, uz sistem osiguranja kvaliteta, kojim će se provjeravati uspješnost obrazovnih procesa i istraživačkog rada. Ustanovama i zaposlenicima uspješnost mora donositi dodatne poticaje, a neuspješnost pomoć, odnosno sankcije. Obrazovni sistem mora ući u dugoročan proces reforme. Podržavamo sveobuhvatnu reformu obrazovanja na području TK prateći evropske standarde, inovirane kurikulume, potpunu primjenu uslova akreditacije svih visokoškolskih institucija (i javnih i privatnih), uključujući i donošenje standarda i normativa u cilju unaprjeđenja obrazovnog sistema na svim nivoima i utvrđivanja cijene koštanja, a na osnovu toga i finansiranja obrazovanja. Da bi vaspitno-obrazovne ustanove mogle efikasnije ostvarivati svoju misiju, neophodno je aktivnosti usmjeriti jačanju ljudskih, materijalnih i organizacijskih kapaciteta, te kulikularnim i strukturalnim promjenama, koje uz uspostavu sistema za kvalitet potencijalno mogu uticati na ostvarivanje boljih rezultata, viši nivo pravednosti i većeg zadovoljstva svih sudionika u sistemu vaspitanja i obrazovanja. Za ove procese dugoročno napraviti plan potrebnih resursa i sredstava u budžetu TK, koja značajnim dijelom već postoje i koja je neophodno racionalnim rasporedom uključiti u plan. U skladu sa postojećim zakonskim propisima Ministarstvo obrazovanja i nauke TK bez odlaganja treba da pokrene aktivnosti na izradi Strategije osnovnog i srednjeg obrazovanja, Strategije visokog obrazovanja, Strategije razvoja nauke i tehnologije. U analizama i projekcijama razvoja obrazovanja neophodno je analizirati broj upisane djece u osnovnim i srednjim školama i broj studenata na Univerzitetu. U zadnjih pet godina manje je upisanih učenika u školama za oko 950 učenika po godini, a studenata brucoša broj je smanjen za 3, 33 puta. U ruralnim područjima obezbjediti obavezno školovanje djece u punom kapacitetu stvaranjem uslova za organizovan prijevoz učenika do područnih škola. Reformom srednjeg obrazovanja obezbjediti veći izbor završnih zanimanja srednjeg stručnog obrazovanja, od poljoprivrede do industrijskih potreba. U provedbi mjera za ostvarenje ciljeva boljeg obrazovanja posebnu važnost ima visoko obrazovanje i visokoškolske ustanove, koje predstavlja glavnu pokretačku snagu svih društvenih promjena. Univerzitet koji shvati nužnost promjena vrlo brzo pokazuje efikasnije djelovanje, bolju organizaciju nastave i istraživanja, unaprjedjenje nastavnih programa i procesa. Društvu se mora ponuditi poduzetnički univerzitet na kojem se obrazovanje zasniva na istraživanju. Takav univerzitet je temelj društva i privrede zasnovanih na znanju i inovativnosti. Tuzlanski akademski klub uz ponudu svesrdne stručne pomoći, preporučuje Vladi TK da utvrdi i postavi slijedeće ciljeve u oblasti visokog obrazovanja: 1. Unaprijediti studijske programe i redefinisati kompetencije koje se njima stiču 2. Uskladiti broj i profil studijskih programa sa društvenim i potrebama tržišta rada 3. Utvrditi standarde kadrovske strukture, definisati organizaciju radnih mjesta i politiku zapošljavanja kao osnovu za unaprjeđenje kvaliteta visokog obrazovanja 4. Osigurati efikasan i razvojno poticajan sistem finansiranja visokoškolskih ustanova 5. Poticati izdvajanja za visoko obrazovanje iz javnog i privatnog sektora i modele obezbjeđenja vlastitih sredstava visokoškolskih ustanova 6. Osigurati primjerene prostorne standarde i opremljenost 7. Unaprijediti studentski standard respektirajući socijalnu dimenziju studiranja s ciljem ostvarenja veće pravednosti 8. Povećati dolaznu i odlaznu mobilnost studenata i nastavnika. Povećati broj akademskog osoblja iz inostranstva na visokoškolskim ustanovama 9. Poticati uvođenje nastave na stranim jezicima 10. Poticati autonomiju institucija visokog obrazovanja u njihovom profiliranju i razvoju kulture kvaliteta Naučno-istraživački rad jedan je od temelja visokog obrazovanja i visokoškolske institucije. Univerzitet u svom djelovanju mora osnovati i organizovati naučno-istraživačke centre, zavode i pokrenuti aktivnosti da aktuelne institute, koji su bili u sastavu Univerziteta, uključi u sastav Univerziteta. Postojeće institucije iz oblasti kulture, sporta, muzeja i sl. registrovati kao nastavne baze Univerziteta. Apelujemo na izradu i donošenje podzakonskih akata Zakona o naučno-istraživačkom radu i obezbjeđenju materijalnih preduslova za razvoj naučno-istraživačkog rada. Univerzitet mora preuzeti aktivnu ulogu u prijenosu inovacija iz nauke u privredu i društvene djelatnosti, te mora imati važnu ulogu u sistemu cjeloživotnog obrazovanja kreirajući obrazovne kurikulume i programe edukacije i (do)edukacije (posebno stručnjaka koji rade u sistemu obrazovanja). Insistirati na sveobuhvatnoj saradnji akademske zajednice i privrede sa ciljem mogućnosti transfera znanja u poduzetništvo kako bi se obezbijedili uslovi da obrazovanje prati tržište rada i obrnuto. Pored toga, insistirati na razmjeni stručnih kadrova recipročnim angažovanjem. Javne visokoškolske ustanove su od posebnog društvenog interesa i Kanton mora preuzeti jasnu odgovornost za organizaciju i funkcionisanje visokog obrazovanja. To javne visokoškolske ustanove obavezuje na preuzimanje odgovornosti za uspješan ishod obrazovnog procesa, što se provjerava sistemom samovrednovanja i vanjskog vrednovanja. Privatne visokoškolske ustanove takođe predstavljaju značajan segment ukupnog djelovanja u oblasti visokog obrazovanja i u skladu sa zakonskim odredbama trebaju se ravnopravno tretirati u ukupnom visokom obrazovanju TK. S obzirom na značajno smanjen broj studenata na Univerzitetu tražimo da se provede studija opravdanosti izgradnje kampusa, potreba i kapaciteta u odnosu na usvojeno idejno rješenje izgradnje Kampusa Univerziteta predviđenog za 20.000 studenata. Smatramo neophodnim napraviti detaljnu analizu postojećih prostornih kapaciteta Univerziteta koji su uglavnom namjenski građeni sa značajnim laboratorijskim prostorima, utvrditi prioritete ulaganja i predložiti racionalna rješenja neophodna za normalno odvijanje procesa rada na fakultetima. Dio sredstva za izgradnju kampusa preusmjeriti za osavremenjavanje naučno-nastavnog i naučno-istraživačkog procesa. Na Univerzitetu je evidentan nedostatak kadrova. Nakon utvrđenih potreba odmah pristupiti izboru kadrova i zapošljavanja do početka nove akademske godine. U provođenju ovih aktivnosti Univerzitet mora imati potpunu autonomiju i odgovornost djelovanja. Apelujemo na hitno rješavanje i obezbjeđenje uslova za rad Fakulteta elektrotehnike, usvojiti rješenja za sanaciju zgrade ili neka druga rješenja i omogućiti uslove za normalan nastavak rada Fakulteta koji postoji i uspješno radi 52 godine. Prije dvije godine pokrenuta je inicijativa za razdvajanje Ministarstva obrazovanja i nauke na Ministarstvo obrazovanja i Ministarstvo visokog obrazovanja, nauke i tehnologije TK. Sadašnje Ministarstvo obrazovanja i nauke operacionalizira preko 43% ukupnih budžetskih sredstava Budžeta TK provodeći aktivnosti u širokom području djelovanja u predškolskom, osnovnom, srednjem i visokom obrazovanju i nauci. |