TUZLANSKI DOSJEPovodom godišnjice ubistva Srđana Aleksića Tragadija i orden Piše: Sinan Alić  Srđanov čin samožrtvovanja kojim je spasio život Alenu Glavoviću i dvadeset godina kasnije podmetnuti orden, zbog navodnih zasluga za Srpsku, razdvajaju svijetlosne godine.
Na trebinjskoj pijaci, u janauru 1993., tik kraj policijske stanice, u najstrožem cventru grada, četri vojnika Vojske Republike Srpske legitimisala su prolaznike. Kada su došli do Alena Glavovića počeli su ga maltretirati i tuči. Nije im, vjerovatno, bilo jasno šta to u Srpskoj radi jedan Musliman. Sve se događa u po bijela dana i pred očima desetina Trebinjaca. Samo je jedan od njih, Srđan Aleksić, bez razmišljanja, priskočio i stao u odbranu nevinog čovjeka. To je bilo dovoljno da se kundačenje i pesničenje bez bilosti prebaci na mladića kojeg Trebinjci pamte kao zaljubljenika u pozorište i sport. Od zadobijenih povreda Srđan je pao u komu iz koje se nikada nije probudio. Njegovo pleminito srce prestalo je da kuca 27. januara. Skrhan od bola, ali očigledno i ponosan na Srđanov čin, otac Rade tih dana je u čitulji napisao „umro je vršeći ljudsku dužnost“. Prošla je najmanje decenija dok se vijest o Srđanovom stradanju nije proširila balkanskim prostorima. Među prvima ovaj uzvišeni čin samožrtvovanja prepoznao je Helsinški komitet za ljudska prava BiH dodjeljujući Srđanu Aleksiću posthumno Povelju ljudskih prava. Zbog iskrenih suza na licima prisutnih i jecaja koji su se tada mogli čuti, nakon što je Povelja uručena njegovom ocu Radu, Skupština je prekinuta. Ulica velikih drveta u Sarajevu, 15 godina nakon Srđanovog tragičnog ubistva, nazvana je njegovim imenom. U Novom Sadu, u Zmaj Jovinoj ulici, dobio je svoj prolaz sa spomen-pločom. Na sličan način ovom mladom Trebinjcu počast su odali i Pančevci. Dvije decenije kasnije neko se sjetio da je sve to Srđan uradio zbog „afirmacije Srpske“. Na Dan i Krsnu slave Republike Srpske, 9. januara ove godine, u Palati njenog predsjednika, održana je prigodna svečanost na kojoj su uručena ordenja i priznanja, kako je javio Tanjug, „građanima i institucijama koji su djelima i zaslugama posebno afrimisali Srpsku...“ Hrabrom Trebinjcu Srđanu Aleksiću pripao je Orden časti RS sa zlatnim zracima. Primio ga je njegov otac Rade. Da li je uopšte moguće pomiriti ono što u svom srcu iskreno, svih ovih, godina nosi Srđanov otac Rade sa „naknadnom pameću“ sadašnjih vlastodržaca u Republici Srpkoj? Teško. Naprosto to nije moguće. Zdrav razum se tome suprotstavlja. Skrhani otac, u trenucima najveće tuge, a i danas ponavlja rečenicu iz čitulje i koja kao da potiče iz antičkih tragedija. Naknadna Dodikova pamet, u kojoj je sublimirano svo političko licemjerstvo, bezobrazluk i laž, ne preza od podvale kada klasično samožrtvovanje zbog drugog veže za “afirmaciju Srpske“. Pored sve boli koju donosi iznenadno i tragično ubistvo sina, reakcija oca svjedoči o uzvišenom prihvatanju date realnosti, a obrazloženje za orden je ilustracija svakojake vrste primitivizma i očigledne manipulacije. Nemoguće je žrtvovanje za Srpsku dovesti u istu ravan sa žrtvovanjem za čovjeka. Naprosto Srpska je nastajala ne bezobzirnom brisanju tragova čovjeka. Pogotvo ako nije srpski. Srđanov čin samožrtvovanja i dvadeset godina kasnije podmetnuti orden, zbog navodnih zasluga za Srpsku, razdvajaju svijetlosne godine. Sramna je manipulacija jednim uzvišenim činom, a Srdjanov gest je upravo to, jer je braneći drugog čovjeka izgubio vlastiti život. Sramano je što se to njegovo žrtvovanje vezuje za Republiku Srpsku. Sramno i neljudski naprosto zbog notorne činjenice da je sve, ama baš sve, što je Srđan činio do svog tragičnog kraja, bilo u suprotnosti sa vrijednostima što su se u to ludo vrijeme nudile pod rodoljubivom firmom Republike Srpske. Pa Srđana su do smrti pretukli pripadnici vojske RS-a. On je kundačen jer tog trenutka nije imao adekvatan naboj „srpskog rodoljublja“. U njemu je prevladalo čovjekoljublje. Bez oklijevanja pritekao je u pomoć „neprijatelju“. To kundačenje u ime Republike Srpske na svojoj koži, prije tragičnog incidenta u Trebinju, već su osjetili Bijeljinici, Bratunčani, Brčaci, Prijedorčani, Zvorničani, Kozarčani, Višegrađani, Fočaci... A nakon Srđanovog ubistva kundačenje je nastavljeno sve do Srebrenice. Orden sa takvim obrazloženjem trebalo je uručiti Srđanovim ubicama. Oni su tog nesretnog 21. januara u centru Trebinja predstavljali „najbolje sinove srpskog naroda“ koji su u ime Republike Srpske bili spremni učiniti sve. Baš sve. I premlatiti do smrti onog koji misli i ponaša se drugačije od njih. A koliko je Republici Srpskoj stalo do Srđana najbolje ilustruju simbolične kazne izrečene njegovim ubicama. Pa i to da u Trebinju, ni dvadeset godina poslije, ne postoji nikakav biljeg koji podsjeća na jedan istovremeno tragičan i usvišeni čin. Možda se nešto promijeni nakon signala koji je 9. januara, na Dan i Krsnu slavu Republike Srpske, odaslan iz Banjaluke. O tempora o mores! Priredio(la): Oslobodjenje |