TUZLANSKI DOSJEZa ljubitelje šaha Hoće li Tuzla dobiti Šahovski dom? Tuzlanski šahisti su osmisli projekt Šahovskog doma, koji bi u regiji bio prepoznatljiv i po kome bi Tuzla dobila još jednu dimenziju svoje originalnosti. U nastavku donosimo elaborat ove ideje. Postojanje Šahovskog doma samo bi još više uticalo na zbližavanje građana grada Tuzle, tuzlanskim šahovskim klubovima, kao i ostalim klubovima i takmičarima na kantonu i sa programima sa kojima bi nastupao ŠSTK a koji će biti predstavljeni u ovom elaboratu uveliko omogućio rad na popularizaciji šaha, masovnosti, a iz čega bi se zacijelo morao izroditi kvalitet. Samo ilustracije radi: - BROJ KLUBOVA NA PODRUČJU TK JE: 25 - BROJ UKLJUČENIH, AKTIVNIH IGRAČA: 2000 - BROJ ŠAHOVSKIH MAJSTORA 11 - BROJ OSNOVNIH I SREDNJIH ŠKOLA cca 100 2. SPECIFIČNOST ŠAHA U ODNOSU NA DRUGE GRANE SPORTA Za neke je šah igra, za neke sport, za neke umjetnost a za neke ček i nauka. Šah je mala sinteza svega što je navedeno i pomenućemo neke njegove specifičnosti koje ga izdižu iznad drugih igara i grana sporta i koje svakako opravdavaju epitet šaha kao „ Igre nad igrama“ - Šah je prvenstveno umna igra - Razvija logiku, osjećaj za lijepo i umjetnost - Šah potpomaže bržem razmišljanju, razvoju discipline i karaktera uopšte - Principi koji se moraju poštovati u šahovskoj igri veoma su slični životnim principima - Šah je poštena igra gdje o pobjedi odlučuje isključivo sam igrač - Šah je vjerovatno najzahvalniji sport za samog igrača, jer ga može igrati čitav život i to sa uspjehom. - Posebno je zahvalan za mlade igrače koji žele da napreduju jer se bukvalno može nadograđivati i učiti kao neki predmet u školi. - Veoma je bitno za najmlađe, a to su učenici osnovnih i srednjih škola da dobro učenje u školi potpomaže šahovskom treningu isto kao što i dobro poznavanje šaha i redovan trening potpomažu dobrom učenju u školi. (jedno drugo nadopunjuju) - Šah je jeftin sport i dostupan je svima: mladim, starim, siromašnim i bogatim. - Dobro igranje šaha pored psihičke stabilnosti zahtjeva i dobru fizičku kondiciju tako da se takmičaru obavezno preporučuje još jedan sport kojim bi se bavio rekreativno što je u najmanju ruku dobro za zdravlje samog takmičara. - Na kraju samo geslo šahista „GENS UNA SUMUS“ – SVI SMO JEDAN ROD jasno podcrtava smisao same igre a to je međusobno druženje i jednakost među ljudima. - Bavljenje šahom, bilo rekreativno ili na takmičarskom nivou, pogotovo na današnjem vremenu igraču i njegovoj okolini može donijeti samo korist. Zato ne iznenađuje da se šah igrao i da je opstao kroz vijekove, prošao sve krize, da je zastupljen na cijeloj planeti, da ga bez razloga ne nazivaju igrom miliona i da se igra po jedinstvenim pravilima koja su zastupljena u cijelom svijetu. 2. CILJEVI - Masovnost i kvalitet - društvena korist za mlade, klubove, ostale građane - Postizanje vrhunskih rezultata u sportu - Trajno rješenje prostorija za tuzlanske šahovske klubove - Trajno rješenje problema prostora i održavanja šahovskih manifestacija 3. NAČIN RADA - NA OBRAZOVNOM NIVOU U mnogim zemljama u poslednje vrijeme šahu se počeo pridavati poseban društveni i vaspitni značaj. U nekim zapadnim zemljama šah je uveden u škole kao izborni predmet. Na tom putu su i nama susjedne zemlje Srbija, Crna Gora, Hrvatska i Slovenija. Naime, istraživanja psihologa su pokazala da se šah pokazao kao izvanredno odgojno – pedagoško sredstvo. Mnogi principi koji vrijede u šahovskoj igri – borbi, potpuno odgovaraju principima koji vrijede u stvarnom životu. Osim toga po bogatstvu ideja, obilju kombinacija šah je zasigurno neprevaziđen te ga s pravom možemo svrstati i u rang umjetnosti. Šah u sebi posjeduje i elemente nauke. Iskustvo je pokazalo da se šah na ispravan način uči kao i svaki drugi predmet u školi i da dobro učenje u školi potpomaže šahovskom treningu i obratno. Osim toga, šah kao umna igra potpomaže razvoju logičkog razmišljanja, bržeg razmišljanja, razvoju discipline i karaktera uopšte. Naši ljudi, a posebno kadeti i omladinci sa šahom se upoznaju stihijski. Rad sekcija po školama ako ga uopšte ima je veoma nekvalitetan, tako da prava ljepota i vrijednost šahovske igre za mnoge dječake i djevojčice ostaju zauvijek nepoznati i strani. Da bi se ovakvo stanje prevazišlo, da bi se kod mladih pobudio interes za ovu lijepu i korisno društvenu igru, da bi se aktivnost i energija mladih usmjerili u korisnom pravcu, da bi što manje vrevemena provodili na ulici potrebno je popularizaciju šaha podići na jedan viši nivo što bi ujedno dovelo i do omasovljenja i podizanja kvaliteta ovog sporta. - Šahovski savez tuzlanskog kantona već unazad nekoliko godina u saradnji sa lokalnim klubovima pokušava da pokrene rad sa mladima i da ga podigne na jedan veći nivo. Uslovi rada su zaista teški ali konkretni rezultati su sljedeći: 1. Pokrenute su škole šaha u nekoliko klubova. 2. „Nametnuta“ je priča o razvoju šaha među mladima kao prioritetnog zadatka za sve klubove. 3. Pojavio se rivalitet među klubovima, ko će imati bolje kadete. 4. Pokrenuta je liga ZE-DO i TK za kadete do 16 godina sa sjedištem u Tuzli. ( Žiro račun i trošak snosimo mi) 5. Šahovski savez TK je izdao prvu šahovsku knjigu u BiH poslije rata. Knjiga je izdata 2003 god. Pod nazivom „Prvi šahovski koraci“ CIP – katalogizacija u publikaciji nacionalne i univerzitetske biblioteke Bosne i Hercegovine, sarajevo 794.1 (035). Knjiga je oslobođena poreza jer se tretira kao udžbenik namjenjen prvenstveno za edukaciju mladih. 6. U saradnji sa vladom TK i kantonalnim ministarstvom za obrazovanje, nauku, kulturu i sport u 2007/2008 god. uz minimalna ulaganja snimljeno je 19 TV emisija u trajanju od cca 30 minuta po istoimenoj knjizi. Emisije bi trebale biti emitovane na svim lokalnim televzijama, TV tuzli i TV TK, kao i podijeljene kao edukacioni materijal svim školama i šahovskim klubovima na području TK. 7. U 2009. god. Šahovski savez TK planira izdavanje druge šahovske knjige koja bi izašla pod nazivom „ Naučimo Šah“. Knjiga bi bila praktično nastavak udžbenika „Prvi šahovski koraci „ i pripremljena kao viši kurs koji bi polaznike doveo do spremnosti ka putu majstorstva, Materijal za knjigu je skoro u potpunosti spreman. 8. Šahovski savez TK u saradnji sa Omladinskim šahovskim klubom Živinice već deset godina organizuje najjači turnir koji se održava u našoj zemlji u konkurenciji kadeta do 18 god. Turnir se održava pod nazivom „ Šahovske nade BiH“ 9. Iskustvo višegodišnjeg rada sa djecom je pokazalo da je pobuđivanje interesa kod mladih osnovni problem. Djeca su danas izložena obilju informacija, njihova maštanja i razmišljanja su često daleko od realnosti. Njihovu energiju je potrebno usmjeravati na odgovarajući način. Djeca žele da se nečemu dive i na njih je jednostavno potrebno ostvariti određeni dojam. Realnost je nažalost takva da to manji klubovi nisu u stanju, ali bi postojanje Šahovskog doma uveliko riješilo problem iz sljedećih razloga: - U dosadašnjim naporima i radu ŠSTK pripada mjesto najjačeg kantona u BiH. Kriteriji su pored svega što je navedeno sljedeći: a) Najveći broj registrovanih klubova b) najveći broj registrovanih igrača c) Najveći broj formiranih igrača sa titulom majstora. d) Šahovski savez TK je u 2007 god. U saradnji sa vladom TK Prvi održao seminar za edukaciju šahovskih sudija na nivou BiH i u narednom periodu planirane su aktivnosti na usavršavanju mladog sudijskog kadra u okviru ŠSTK. e) Oformljeno je nekoliko kvalitetnih šahovskih trenera. f) U potpunosti su stvoreni preduslovi za kvalitetan rad sa mladim, sopstvenim programima i sopstvenim kadrom. Postojanje šahovskog doma u Tuzli ne samo da bi ujedinilo tuzlanske klubove, dalo im dobre uslove za rad, nego bi pod rukovođenjem ŠSTK i svim klubovima na kantonu stvorilo perspektivu za edukaciju i napredak njihovih najboljih polaznika, a sve planirane i pomenute aktivnosti bi neminovno trebale rezultirati omasovljenjem i popularizacijom ovog sporta kao i poboljšanju kvaliteta. Edukacija bi se vršila u vidu predavanja, audio i video zapisa koji bi bili organizovani u „Šahovskom domu u Tuzli“ kao i posjeta školama i klubovima na području TK. U sistem edukacije bili bi uključeni stručni šahovski radnici, šahovski treneri i šahovski majstori sa područja TK. Treba znati da se u mnogim zemljama u poslednje vrijeme šahu počeo pridavati poseban društveni i vaspitni značaj. Naime, istraživanja psihologa su pokazala da se šah pokazao kao izvanredno odgojno – pedagoško sredstvo. Postojanje šahovskog doma bi trebalo da predstavlja i jednu jaku kariku na putu ostvarenja krupnog cilja, a to je uvođenje Šaha u škole kao izbornog predmeta što su već učinile neke zapadne zemlje, a na tom putu su I nama susjedne zemlje. Takođe napominjemo da bi izgradnjom šahovskog doma Tuzla postala dominantan šahovski centar u BiH. - NA TAKMIČARSKOM NIVOU Osnivanjem šahovskog doma većina problema koji su prisutni kada je u pitanju organizacija šahovskih takmičenja bila bi riješena. Naime osnovni problemi sa kojima se susreće Šahovski savez TK su sljedeći : - Obezbjeđivanje adekvatnog prostora za igru - Naknada za iznajmljeni prostor koji u većini slučajeva nije odgovarajući. Takmičenja koja bi se održavala u šahovskom domu su sljedeća: - Pojedinačno kadetsko prvenstvo TK u šahu u kategorijama do 10, 12, 14, 16, 18 godina u konkurenciji dječaka i djevojčica. - Ekipno kadetsko prvenstvo za klubove sa područja TK za mlađe kadete u konkurenciji do 16 god. - Ekipno kadetsko prvenstvo za klubove sa područja TK za starije kadete u konkurenciji do 18 god. - Pojedinačno prvenstvo TK u šahu za omladince u starosnoj kategoriji od 18-20 god. - Ekipno prvenstvo za klubove sa područja TK u šahu za omladince u starosnoj kategoriji od 18 – 20 god. - Pojedinačno seniorsko prvenstvo TK u šahu. - Ekipno prvenstvo osnovnih škola . - Pojedinačno studentsko prvenstvo univerziteta u Tuzli. - Ekipno prvenstvo kantonalne lige. - Ekipno prvenstvo radnih kolektiva TK u šahu. ( radničke sportske igre ) - Tradicionalni međunarodni šahovski turnir u Tuzli. - Međunarodni turnir Euro lige Dunav-Drava-Sava. - Održavanje najjačeg turnira „Šahovske nade BiH „ za kadete u BiH u organizaciji Omladinskog šahovskog kluba Živinice. Turnir čine takmičari koji su na državnom prvenstvu u pojedinačnoj konkurenciji zauzeli jedno od prva tri mjesta u konkurenciji dječaka i djevojčica u kategorijama do 10, 12, 14, 16 i 18 god. Turnir je poslednja priprema za naše najbolje kadete za odlazak na evropsko i svjetsko prvenstvo. - Održavanje vikend turnira u organizaciji šahovskog saveza TK radi obilježavanja vjerskih praznika (bajramski, božićni i uskrsni turniri) kao i održavanje turnira povodom obilježavanja značajnijih datuma. - Održavanje sedmičnih šahovskih „ brzopoteznih „ turnira u organizaciji šahovskog kluba „Brčanska Malta“ - Održavanje mjesečnih šahovskih „brzopoteznih „ turnira u organizaciji šahovskog kluba Sloboda. - Po potrebi, održavanje tradicionalnog šahovskog turnira „ Kapija“ povodom stradanja tuzlanske mladosti u organizaciji šahovskog kluba „ Tušanj“. - Mogućnost organizacije bilo kakvog šahovskog takmičenja na nivou osnovnih i srednjih škola, tuzlanskog univerziteta, šahovskog saveza TK kao i drugih zainteresovanih kolektiva. Očigledno je da bi šahovski dom bio maksimalno iskorišten, uslovi za igru bi napokon bili na zavidnom nivou što bi svakako doprinjelo poboljšanju kvaliteta igre, popularizaciji šaha i povećanju masovnosti, ne bi postojala neizvjesnost oko organizacije turnira i napokon klubovi koji funkcionišu u veoma teškim finansijskim uslovima bi imali značajnu olakšicu prilikom organizacije takmičenja - NA REKREATIVNOM NIVOU Šahovska igra poznata je kao drevna igra. Igra koja datira i opstaje stoljećima. Igra koju igraju i stari i mladi. Igra koja je po svojoj ljepoti i obilju kombinacija neprevaziđena. Igra nad igrama. Igra koja u sebi sadrži elemete umjetnosti, kulture pa čak i nauke. Šah je igra koju igraju svi: mladi i stari, siromašni i bogati, nekada robovi i gospodari, muškarci i žene. Ukratko, šah je igra miliona. Igra u kojoj su svi ravnopravni, borba između dva intelekta, igra u kojoj o pobjedi odlučuje isključivo snaga igrača. Postojanje šahovskog doma omogućilo bi svim građanima grada Tuzle različite starosne dobi, građanima različitih socijalnih struktura, različitog obrazovanja, različitog društvenog položaja, da se svakodnevno druže, da šah igraju rekreativno, da odmjere intelektualnu snagu, provjere svoju nadarenost ne samo za šahovskom tablom, nego da zajedničkim druženjem ispune svoje slobodno vrijeme, razmjene mišljenja, da uz sok i kafu nađu razonodu i da se pripreme za sutrašnji radni dan. 4. REALIZACIJA Da bi došlo do uspješne realizacije ovog veoma značajnog projekta neophodno je uključiti sljedeće relevantne subjekte. - Kantonalna vlast - Općinska vlast - Tuzlanski univerzitet - Šahovski savez TK Naime Šahovski klub Sloboda je nekada imao prostorije u kulturno umjetničkom društvu Partizan. Prostorije su zauzimale cca 300 m2 korisnog prosrtora. Ove prostorije su svojevremeno ustupljene za potrebe tuzlanskog univerziteta uz pristanak šahovskog kluba Sloboda jer je tada procjenjeno da su potrebe univerziteta bile prioritetnije. Tada je donešena odluka da tuzlanski univerzitet preuzima na sebe obavezu da se šahovskom klubu Sloboda u narednom periodu obezbjedi adekvatan prostor. Kako je u proteklom periodu ŠSTK znatno ojačao i stekao reputaciju najjačeg i najrazvijenijeg kantona u BiH kada je šah u pitanju, došlo je do naglog razvoja klubova koji bukvalno nemaju vlastitog prostora nego se igra u zakupljenim, neuslovnim prostorima sazrili su uslovi da se realizuje odluka tuzlanskog univerziteta i da se izvrši preuzeta obaveza. Potrebno je iskoristiti momenat preuzimanja kasarne za potrebe tuzlanskog univerziteta. Osnivanjem šahovskog doma problem bi bio rješen generalno i trajno za sve tuzlanske klubove a to su za sada:: ŠK Tušanj ŠK Sloboda ŠK Brčanska Malta ŠK Gornja Tuzla Šahovski studentski klub Naravno šahovski dom bi bio korišten i za cjelokupne aktivnosti ŠSTK o čemu je sve rečeno u predhodnom izlaganju pri čemu se prvenstveno misli na aktivnosti na obrazovnom, takmičarskom i rekreativnom nivou. Za rješavanje ovog problema trebalo bi da postoji volja tuzlanskog univerziteta i šahovskog saveza TK kao zainteresovanih strana. Međutim za pronalaženje adekvatnog prostora i njegovu dodjelu ŠSTK neophodno je direktno uključenje i saglasnost općinske i kantonalne vlasti. Napominjemo samo još jednu važnu činjenicu, današnji igrači koji igraju za tuzlanske klubove i koji čine njihovu okosnicu su ponikli iz poslijeratne škole šaha u Tuzli. Sa gubitkom prostora i uticajem još nekih faktora izgubljeni su uslovi za rad i nastala je jedan zastoj u razvoju mladih igrača koji zajedničkim naporima možemo prevazići. Dimenzije prostorije koje bi zadovoljavale potrebe šahovskog doma po našem mišljenju bi bile: 25-30m2 po klubu za smještaj kancelarija sa računarskom opremom i pratećim sadržajima. Zajednička prostorija od cca 100m2 koja bi se koristila za takmičenja i rekreativni šah. Zajednička prostorija za edukaciju ( škola šaha) od cca 50 m2. Iskreno se nadamo i ne sumnjamo da će nadležni organi prepoznati značaj ovakvog projekta, koji bi bio od ogromnog značaja za tuzlansku mladost, građane Tuzle i takmičare i da će još jenom pokazati da prednjačimo drugima u mnogo čemu. Predsjednik Šahovskog saveza TK Midhat Mahmutbegović |