TUZLANSKI DOSJEOsmomartovski štandovi na Sjenjaku Već smo navikli da se uoči 8. marta Međunarodnog dana žena na ulicama našeg grada pojave mnogobrojni štandovi na kojima se nude razni pokloni za naše majke, nene, sestre, djevojke, žene. Nekoliko štandova sa poklonima postavljeno je i u tuzlanskom naselju Sjenjak, pa eto prilike da muškarci obraduju one koje im nešto znače.  Međunarodni dan žena, 8. marta, proglašen 1920., a službeno priznat u Ujedinjenim narodima 1977., simbolizuje dugu historiju borbe za ženska prava, kao što su pravo glasa, pravo na legalizaciju pobačaja ili danas pravo na rad.  Prva inicijativa potekla je od američke Socijalističke stranke 1909., a iduće godine na Međunarodnoj konferenciji žena socijalista u Kopenhagenu, na poticaj Njemice Clare Zetkin izglasano je načelo proglašenja Međunarodnog dana žena, ali bez utvrđenog datuma. U to vrijeme u industrijskim zemljama zaredali su zahtjevi protiv diskriminacije pri zapošljavanju i zahtjevi za pravo glasa ženama.  Dan žena prvi je put bio proslavljen 19. marta 1911. u Austriji, Danskoj, Njemačkoj i Švicarskoj s više od milion žena koje su sudjelovale u manifestaciji. Idućih godina taj dan se zaboravlja zbog rata i cijepanja radničkog pokreta, ali nov poticaj stiže iz Rusije gdje su 8. marta 1917. (23. februara po ruskome kalendaru) radnice u Sankt Peterburgu (tada Petrogradu) štrajkovale tražeći hljeba i povratak muškaraca s ratišta. Tradicija 8. marta ostala je jaka u komunističkim zemljama pa u Kini i danas na taj dan žene rade pola radnog vremena. Feministički pokret s početka 70-ih godina poseže za Danom žena kako bi na taj dan tražio jednakost političkih i socijalnih prava među polovima.  Godine 1977. Ujedinjeni narodi proglasili su 8. mart "Međunarodnim danom za prava žena i za mir". Otada dan ima simboličko značenje, posebno u državama gdje se žene moraju boriti za osnovna prava, a posvuda gdje su žene žrtve nasilja ili nejednakosti. S.P. |